Een korte, scherpe pijn na koud water, ijs, zoet eten of aanraking met een tandenborstel wordt vaak gevoeligheid genoemd. De klacht ontstaat wanneer een prikkel gemakkelijker het dentine bereikt, het weefsel onder glazuur en wortelcement. Niet elke pijn is echter gewone gevoeligheid. Cariës, een barst, een lekkende vulling of ontsteking van de pulpa kan hetzelfde aanvoelen.
Waarom worden tanden gevoelig?
Blootliggende tandhalzen
Teruggetrokken tandvlees legt het worteloppervlak bloot, dat minder bestand is dan het glazuur van de kroon. Dit kan komen door tandvleesziekte, anatomie, hard poetsen of overbelasting.
Glazuurerosie
Vaak contact met zure dranken, reflux of braken kan het oppervlak geleidelijk verzwakken. Het risico neemt toe wanneer je direct na zuur hard poetst.
Mechanische slijtage
Een harde tandenborstel, veel druk, horizontaal schrobben en huishoudelijke poeders kunnen defecten bij de tandhalzen bevorderen.
Bleken
Tijdelijke gevoeligheid kan tijdens of na chemisch bleken optreden. Verleng duur of frequentie niet buiten de instructies.
Knarsen en klemmen
Overbelasting kan microbarsten, slijtage en pijn veroorzaken. Dit gaat vaak samen met spanning in de kaakspieren of ochtendpijn.
Hoe onderscheid je gevoeligheid van pijn die snel moet worden onderzocht?
Typische gevoeligheid is kort en volgt op een bepaalde prikkel. Maak sneller een afspraak wanneer:
- pijn lang blijft nadat kou of warmte weg is,
- de pijn je 's nachts wakker maakt,
- één bepaalde tand pijn doet,
- pijn optreedt bij bijten,
- zwelling of koorts ontstaat,
- een barst of donkere plek zichtbaar is,
- de klacht snel erger wordt.
Wat kun je thuis veranderen?
Verminder de druk
Gebruik een zachte tandenborstel en korte bewegingen. Probeer aanslag niet met kracht weg te poetsen. Een druksensor op een elektrische borstel kan helpen.
Beperk vaak contact met zuren
Drink frisdrank, energiedrank, sap of citroenwater niet urenlang in kleine slokjes. Drink na een zure drank water en wacht met poetsen in plaats van direct te schrobben.
Kies tandpasta voor gevoelige tanden
Specialistische tandpasta bevat ingrediënten die bij regelmatig gebruik prikkelgeleiding kunnen verminderen of dentinekanaaltjes afsluiten. Volg de instructies en geef het product tijd om te werken.
Tandpasta voor dagelijkse verzorging met een prettige smaak is geen behandeling van gevoeligheid. Kies bij aanhoudende pijn een specialistisch product dat de tandarts adviseert.
Combineer geen verschillende bleekmethoden
Stop met experimenteren als gevoeligheid ontstaat en bespreek verder gebruik. Een paarse kleurcorrector werkt optisch en behandelt de oorzaak van pijn niet.
Veelgemaakte fouten
- een harde borstel “tegen aanslag”,
- horizontaal schrobben langs het tandvlees,
- citroen en zuiveringszout als thuisbleekmiddel,
- direct poetsen na een zure drank,
- elke twee dagen van tandpasta wisselen,
- pijn in één tand negeren,
- bleekmiddel op beschadigd tandvlees aanbrengen.
Hoe kan een tandarts helpen?
Behandeling hangt af van de oorzaak en kan bestaan uit hygiëne-instructie, professionele middelen tegen gevoeligheid, fluoridelak, cariësbehandeling, vervanging van een vulling, bescherming van een defect bij de tandhals, tandvleesbehandeling of een splint bij knarsen. Zonder onderzoek kan de juiste methode niet worden gekozen.
Gevoeligheid na bleken
Volg bij klachten tijdens een kuur het advies van fabrikant of tandarts. Verleng pauzes niet om later een dubbele dosis te gebruiken. Stop en maak een afspraak bij hevige pijn, geïrriteerd tandvlees of klachten in één tand.
Zacht gebruik, gezond tandvlees en de instructies volgen zijn belangrijker dan de bleekroutine intensiveren.
FAQ
Kan gevoeligheid vanzelf overgaan?
Een tijdelijke klacht na een behandeling kan verdwijnen, maar keert vaak terug als de oorzaak blijft bestaan. Langdurige of toenemende pijn moet worden onderzocht.
Kun je gevoelige plekken poetsen?
Ja, voorzichtig. Overslaan bevordert tandplak en tandvleesontsteking. Zachte haren en weinig druk zijn essentieel.
“Harden” tanden van koud water?
Nee. Opzettelijk pijn uitlokken neemt de oorzaak niet weg en kan diagnose vertragen.
Maken alle whitening-tandpasta's gevoeligheid erger?
Niet bij iedereen. De reactie hangt af van formule, techniek en gebit. Bespreek de keuze bij blootliggende tandhalzen met de tandarts.
Samenvatting
Gevoeligheid is een symptoom en geen diagnose. Verminder poetsdruk, beperk zuren, gebruik specialistische tandpasta en experimenteer niet met agressief bleken. Pijn in één tand, nachtelijke pijn, zwelling of een reactie die na de prikkel blijft, vereist controle.
